Ramazani po vjen, 10 fakte interesante rreth tij

 

A�do vit pA�r Ramazan, miliona myslimanA� nA� tA� gjithA� botA�n agjA�rojnA� pA�r 30 ditA� nga mA�ngjesi nA� mbrA�mje. Por ky muaj A�shtA� shumA� mA� tepA�r se thjesht agjA�rim. MA� poshtA� jepen 10 gjA�rat qA� ju ndoshta mund tA� mos i dini rreth muajit tA� Ramazanit

NjA� fakt A�shtA� qA� sunitA�t dhe shiitA�t e pA�rfundojnA� agjA�rimin nA� kohA� tA� ndryshme. NdA�rkohA� qA� njA� tjetA�r fakt interesant A�shtA� agjA�rimi ka ekzistuar shumA� mA� parA� se Islami.
Nuk A�shtA� vetA�m: a�?Mos hania�? A�shtA� a�?mos pinia�? gjithashtu: MyslimanA�t nuk pinA� asnjA� gllA�njkA� ujA� nga mA�ngjesi nA� mbrA�mje. PA�rveA� faktit se nuk duhet tA� hanA� dhe tA� pinA� gjA� gjatA� gjithA� ditA�s, ata duhet qA� gjatA� kA�saj periudhe tA� heqin dorA� nga cigaret dhe marrA�dhA�niet seksuale. MegjithatA�, pavarA�sisht agjA�rimit, Ramazani nA� pjesA�n mA� tA� madhe tA� vendeve myslimane A�shtA� njA� kombinim miks ndA�rmjet rregullave strikte dhe festimit. NdA�rkohA� qA� ata heqin dorA� nga shumA� gjA�ra gjatA� ditA�s, pas perA�ndimit tA� diellit, familjet dhe miqtA� shpesh vizitojnA� njA�ri tjetrin, duke mbushur rrugA�t e qyteteve kryesore me ushqim dhe tA� qeshura deri nA� orA�t e para tA� mA�ngjesit.

Hurmat janA� ushqimi i parA� qA� a�?thyejnA�a�? agjA�rimin

Hurmat kanA� qenA� tradicionalisht ushqimi i parA� qA� hahej pA�r tA� pA�rfunduar agjA�rimin, mA� pas lA�ng ose jallab- njA� pije e A�mbA�l e prodhuar nga hurmat, ujA� trA�ndafili dhe akacia e bardhA�, qA� zakonisht shA�rbehet me fara pishe dhe rrush tA� thatA�. NA� Egjipt, hurmat, njA� ushqim tradicional gjatA� muajit tA� Ramazanit, korren nA� ferma dhe oaze tA� ndryshme tA� vendit, por importohen dhe nga Afrika e Veriut dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Hurmave mA� tA� mira shpesh u vihen emra tA�rheqA�s nga shitA�sit e tyre, qA� ndihmojnA� nA� shitjen e tyre. NA� 2006, pas luftA�s sA� Izraelit kundA�r Libanit, hurmat mA� tA� mira quheshin Hasan Nasrallah, sipas liderit tA� LibisA�. NA� 2009, pasi presidenti i ShBA vizitoi Kajron, hurmat mA� tA� mira u quajtA�n Obama.

NjerA�zit i quajnA� djemtA� e tyre Ramazan/ Ramadan

Emrat fetarA� qA� u vihen fA�mijA�ve nuk janA� tA� pazakontA� nA� asnjA� prej feve botA�rore; gjithsesi, kur katolikA�t e devotshA�m zgjedhin qA� besimin e tyre fetar ta reflektojnA� tek emrat e fA�mijA�ve tA� tyre, ata shpesh zgjedhin emrin e shenjtorA�ve, si Mari, ose emA�rtime virtyti. Do tA� befasoheshit shumA� nA�se do tA� dA�gjonit qA� njA� fA�mijA� A�shtA� quajtur Lent (Kreshma e Madhe). Ky nuk A�shtA� rasti pA�r emrin Ramazan/Ramadan, pasi ritet, festat, fetare janA� bA�rA� emra tA� zakonshA�m qA� mund ta��u vihen fA�mijA�ve, djemve myslimanA�. NdA�rkohA� qA� ky emA�r ishte shumA� mA� i pA�rhapur nA� 1990 se nA� ditA�t e sotme, emri Ramazani mund tA� rikthehet prapA� nA� traditA�. Sipas faqes sA� internetit BabyCentre, popullariteti i emrit ka filluar tA� rritet sA�rish qA� pas 2005.

Disa nga devijimet gjatA� agjA�rimit

Muaji i Ramazanit kA�rkon qA� myslimanA�t tA� heqin dorA� nga ushqimi dhe pijet nga mA�ngjesi nA� darkA�, A�do ditA�. Por ka disa situata qA� bA�jnA� qA� dikush tA� lejohet ta lA�rA� agjA�rimin. Sipas Kuranit, njerA�zit qA� janA� tA� sA�murA�, tA� vjetA�r, qA� udhA�tojnA�, janA� shtatzA�nA� ose ushqejnA� foshnjA�n me gji, ashtu si dhe fA�mijA�t nA�n moshA�n e pubertetit, mund tA� mos agjA�rojnA� nA�se ai ndikon negativisht nA� shA�ndetin e tyre. PA�r mA� tepA�r, agjA�rimi mund tA� anulohet pA�r arsye tA� tilla si menstruacionet apo rrjedhjet e gjakut pas lindjes, vjelljet e qA�llimshme dhe, sigurisht, thyerja e agjA�rimit pA�r tA� ngrA�nA� apo pirA�. NA� tA� gjitha kA�to raste, Kurani kA�rkon qA� besimtarA�t tA� mbajnA� njA� qada fast- qA� do tA� thotA� tA� kompensosh ditA�t e humbura tA� agjA�rimit.

SunitA�t dhe ShiitA�t e pA�rfundojnA� agjA�rimin nA� kohA� tA� ndryshme

Pasi agjA�rojnA� pA�rgjatA� ditA�s, myslimanA�t sunitA� mund tA� ndalojnA� agjA�rimin nA� momentin qA� fillon Lutja e Akshamit, qA� ndodh kur dielli nuk A�shtA� mA� i dukshA�m nA� horizont (edhe pse qielli mund tA� jetA� i ndriA�uar). ShiitA�t presin mA� gjatA�, duke besuar se agjA�rimi i tyre ditor nuk mund tA� mbarojA� deri nA� momentin qA� rrezet e fundit tA� dritA�s zhduken nga qielli. ShiitA�t besojnA� se hadithi nuk mund ta kundA�rshtojA� Kuranin, ndaj ata ushqehen kur qielli bA�het i errA�t, sepse kA�shtu thuhet nA� Kuran. SunitA�t besojnA� se mund ta kundA�rshtojnA� Kuranin, kA�shtu ata e ndA�rpresin agjA�rimin atA�herA� kur tradita e thotA� atA�. Variacionet fetare mund tA� zbatohen nA� tA� dyja kA�to degA� tA� Islamit, edhe pse ky nuk A�shtA� njA� dallim absolut.

Data ndryshon A�do vit

Ramazani bazohet nA� kalendarin hA�nor dhe fillon me hilalin, fjala arabe e pA�rdorur pA�r daljen e a�?hA�nA�s sA� rea�?, nA� muajin e nA�ntA� tA� A�do viti. Por duke qenA� se cikli hA�nor lA�viz prapa nA� mA�nyrA� periodike krahasuar me kalendarin Gregorian, Ramazani, data e tij afrohet A�do vit. GjatA� muajve tA� verA�s, ditA�t janA� mA� tA� gjata dhe mA� tA� nxehta, duke e bA�rA� agjA�rimin mA� tA� vA�shtirA�. GjatA� fundit tA� muajit, myslimanA�t festojnA� Laylat al- Qadr. Ky A�shtA� pA�rvjetori i natA�s nA� tA� cilA�n Allahu i prezantoi Kuranin pA�r herA� tA� parA� Profetit Muhamad. NdA�rkohA� qA� tradita tA� ndryshme e festojnA� kA�tA� natA� nA� dhjetA� ditA�shin e fundit tA� Ramazanit, data e 27- tA� e kA�tij muaji A�shtA� me e festuara, kur Kurani thotA�, a�?Nata e Madhe A�shtA� mA� mirA� se njA� mijA� muaj.a�?

Ramazani A�shtA� i mirA� pA�r rritjen e shikueshmA�risA� televizive

Ramazani A�shtA� njA� sezon paraprak interesant televiziv. A�farA� janA� ekzaktA�sisht emisionet televizive mbi Ramazanin? A bA�hen ato me tendencA�n pA�r ta��i bA�rA� njerA�zit besimtarA�, apo A�shtA� thjesht njA� skemA� pA�r tA� fituar para? A ndiqen kA�to programe sepse njerA�zit duan tA� mA�sojnA� diA�ka, apo sepse duan tA� kalojnA� kohA�n? ShtA�pitA� prodhuese arabe dhe turke, punojnA� gjatA� vitit pA�r tA� krijuar 30 episode tA� shkurtra, ministri- njA� pA�r A�do natA� tA� muajit a�� me shpresA�n pA�r tA� tA�rhequr teleshikues, marrA� pA�rfitime monetare dhe mundA�sinA� pA�r tA� thA�nA� qA� seritA� e tyre ishin mA� tA� ndjekurat. MegjithatA� gjA�rat nuk shkojnA� njA�soj A�do vit. Sipas gazetA�s Saudi, nA� 2011, prodhimet u reduktuan me 35% nA� sajA� tA� trazirave Arabe.

AgjA�rimi paraprin Islamin

AgjA�rimi ka ekzistuar shumA� mA� parA� se Islami. NA� fakt, dA�shmi tA� abstinencA�s nga ushqimi dhe pijet mund tA� gjenden nA� BiblA�n e Hebrenjve dhe nA� Testamentin e Ri, ku tA� dyja i paraprijnA� ekzistencA�s A� Profetit Muhamed (qA� ka lindur nA� 570 pas Krishtit). NA� njA� rast tA� gjetur nA� BibA�l, mbretA�resha Ester i kA�rkon hebrenjve qA� tA� agjA�rojnA� pA�r tre ditA� para se ajo tA� vizitojA� bashkA�shortin, mbretin, qA� tA� mund ta��i kA�rkojA� atij qA� tA� mos i vrasA� ata. Dhe nA� Testamentin e Ri, Jezusi agjA�ron nA� shkretA�tirA� pA�r 40 ditA�; prandaj nA� deri nA� ditA�t e sotme kristianA� tA� caktuar mbajnA� KreshmA�n e Madhe. AgjA�rimi nA� vetvete A�shtA� gjithashtu i ndryshA�m gjatA� ramazanit, ku myslimanA�t qA� agjA�rojnA� teknikisht mund tA� hanA� A�do ditA�, por ata nuk mund tA� konsumojnA� asgjA� gjatA� gjithA� ditA�s.

AgjA�rimi nuk A�shtA� njA� dietA� ushqimore

PavarA�sisht agjA�rimit tA� pA�rditshA�m, Ramazani A�shtA� i njohur si muaji i shtimit nA� peshA�. Arsyeja kryesore A�shtA� sepse agjA�rimi dhe aktivitetet e pakta gjatA� ditA�s bA�jnA� qA� njerA�zit tA� hanA� mA� shumA� gjatA� natA�s. Sjellje tA� tilla rezultojnA� nA� njA� cikA�l mA� tA� ngadaltA� metabolik qA� bA�jnA� qA� trupi nA� vend qA� tA� djegA� yndyrnat, ta��i ruajA� ato. PA�r mA� tepA�r, vaktet e iftarit- vakti i mbrA�mjes qA� shA�rbehet kur myslimanA�t ndalojnA� agjA�rimin janA� zakonisht tA� rA�nduara, tA� larta nA� karbohidrate dhe kanA� mungesA� vlerash ushqimore. NA� mA�nyrA� qA� tA� mbahet njA� peshA� e shA�ndetshme gjatA� muajit, myslimanA�t inkurajohen tA� pinA� shumA� ujA�, tA� kenA� njA� dietA� tA� pasur ushqimore me fruta, perime dhe proteina dhe tA� zgjohen A�do mA�ngjes pA�r vaktin suhoor, qA� ndodh para lindjes sA� diellit.

Muaji i Ramazanit A�shtA� njA� muaj i madh pA�r bamirA�si

BamirA�sia A�shtA� shumA� e rA�ndA�sishme pA�r Islamin, dhe akoma mA� shumA� gjatA� muajit tA� shenjtA� tA� Ramazanit. NjA� nga shtyllat kryesore tA� Islamit A�shtA� detyrimi qA� tA� pasurit duhet tu dhurojnA� njA� shumA� tA� caktuar, monetare apo ushqimore, tA� varfA�rve. NA� Islam, tA� gjitha veprat e mira shpA�rblehen mA� shumA� kur kryhen gjatA� muajit tA� Ramazanit. Si rezultat, pjesa mA� e madhe e njerA�zve vendosin qA� tA� japin pjesA�n e tyre tA� dhurimeve gjatA� kA�tij muaji. NjA� pjesA� tjetA�r mund tA� dhurojA� sasi mA� tA� mA�dha se ajo e caktuar, me qA�llim qA� tA� maksimizojA� shpA�rblimin DitA�n e Gjykimit. XhamitA� dhe organizatat e tjera fetare, A�do mbrA�mje ofrojnA� falas vakte iftari pA�r tA� varfrit.

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.